Zawołani po imieniu. Odsłonięcie kamienia pamięci pomordowanych w Brzostku [ZDJĘCIA]

Monika Sroczyńska
Monika Sroczyńska
Udostępnij:
W środę Instytut Pileckiego upamiętnił Jana Jantonia z Woli Brzosteckiej oraz Apolonię i Stanisława Gaconiów z Bukowej, zamordowanych za pomoc Żydom w czasie niemieckiej okupacji. W uroczystości wzięły udział rodziny zamordowanych. List do obecnych skierował także krewny rodziny Fischów, za której ukrywanie i pomoc im zginął Jan Jantoń.

Łączy ich tragiczny los. Zostali zamordowani wraz z tymi, którym pomagali

Jan Jantoń wraz z żoną Bronisławą oraz czworgiem dzieci mieszkał w Woli Brzosteckiej, w niewielkim gospodarstwie rolnym. Gdy w połowie 1942 roku Niemcy, rozpoczęli w okolicy eksterminację ludności żydowskiej, do Jantoniów z prośbą o schronienie zwrócili się żydowscy znajomi z rodziny Fischów z Brzostku. Sara Hena i jej dzieci Ruchla, Feiga, Rojza oraz Mojżesz, a także wnuczka Estera, przez około trzy miesiące ukrywali się w domu rolników, a potem, z ich pomocą, w kryjówce w pobliskim lesie. Jantoniowie, prawdopodobnie przy wsparciu kilku innych mieszkańców wsi, dostarczali Fischom pożywienie.

8 grudnia 1942 r. w wyniku czyjegoś donosu zorganizowana została przez gestapo obława. Około godziny 11 gestapowcy odnaleźli ziemiankę. W tym czasie Jan Jantoń był razem z rodziną Fischów. Niemcy otworzyli ogień i zastrzelili wszystkich. Tam też zostali pochowani i spoczywają do dnia.

Z kolei Apolonia i Stanisław Gaconiowie mieszkali na pograniczu wsi Bukowa i Januszkowice. W połowie 1942 roku, gdy niemiecki okupant rozpoczął akcję likwidacji ludności żydowskiej, Gaconiowie przyjęli pod swój dach żydowską dziewczynkę. Dzięki prowadzonym badaniom udało się ustalić, była to córka Zeliga (Edmunda) Korzennika z Sowiny. Bezdzietne małżeństwo Gaconiów zaopiekowało się dzieckiem, przedstawianym dla niepoznaki jako nieślubna córka siostry Apolonii. Jednak w następstwie donosu, 28 maja 1943 roku Niemcy przeprowadzili rewizję. Torturowana kobieta powiedziała prawdę, w następstwie czego niemieccy żołnierze zamordowali i podopieczną, i jej opiekunów.

Zawołani po imieniu

Podczas uroczystości odsłonięcia kamienia i tablicy upamiętniającej ofiary niemieckiej zbrodni obecne były rodziny zamordowanych Polaków: Maria Mikrut, córka zamordowanego Jana Jantonia, Wioletta Kurek - prawnuczka Jana Jantonia, Helena Mroczkowska - córka brata zamordowanego Stanisłąwa Gaconia oraz Ignacy Przywara - wnuk brata zamordowanej Apolonii Gacoń. Do obecnych swoje słowa na piśmie skierował Asher Roth, krewny rodziny Fischów, zamordowanej wraz z Janem Jantoniem.

- Cofnęliśmy się w podróży na przekór czasowi. Może w większości przypadków za późno. Za późno, żeby odnaleźć świadectwa, pamięć i odpowiedzi, jeśli takowe są, na straszliwą Zagładę, jaka rozegrała się w tym miejscu, które było domem, Ojczyzną (…) Kamienie przemówiły do nas - o współczuciu i odwadze, wykrzykując ból rozpaczy. Bohaterstwo człowieka, który postanowił iść za głosem swojego sumienia i serca. Odważny i wyjątkowy człowiek, który nie chciał stracić istoty swojego człowieczeństwa. I zapłacił za to najwyższą cenę. Drogi człowiek, którego tak chciałbym spotkać… - podkreślił Asher Roth.

Odsłonięcie kamienia w Brzostku to już 27. upamiętnienie w ramach programu „Zawołani po imieniu” realizowanego przez Instytut Pileckiego wspólnie z partnerami samorządowymi oraz rodzinami ofiar. Odsłaniane podczas uroczystości kamienie pamięci znajdują się na terenie kilku województw, a grono „Zawołanych po imieniu”, liczące obecnie 59 osób, wciąż się powiększa. Cały program został objęty Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Materiały promocyjne partnera

Jak żołnierz dawca ratuje ludzkie życie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie